header-rotator       Studiegroep Voorafstempelingen

Belgische voorafstempelingen in Internationale Dienst

  Guy Vanden Bulcke

Preos buitenland0001 Kopie

Wikkel met drie zegels vanuit Antwerpen naar Den Haag in 1897. Precancels mochten niet gebruik worden naar bestemmingen buiten België.

Preos buitenland0002 Kopie

Open briefomslag verzonden naar Duitsland, Stuttgart met drie preo’s van 1965. Deze 3 zegels werden in STUTTGART ontwaard met de dubbelringstempel ”Stuttgart 17.9.66  - 6   \   Nachträglich entwertet”.

                                                                                                                                        Mon Römer

Op 21 juni 1895 verscheen het Ministerieel Besluit waarbij de Belgische préo’s het levenslicht zagen. Het Dienstorder n° 240, met instructies voor de postbeambten, verscheen op 30 juni 1895 :

                          image002

Vrij vertaald :

OP VOORHAND GESTEMPELDE POSTZEGELS

Het Ministerieel Besluit van 21 juni van dit jaar, hierbij afgedrukt, regelt de verkoops- en geldigheidsvoorwaarden van de postzegels van 1 en 2 centiemen, op voorhand gestempeld en bestemd voor de frankering van grote zendingen dagbladen en drukwerk.

Deze zegels worden voorlopig slechts verkocht in de burelen van Brussel (Centraal), Antwerpen, Gent en Luik, alsook in de onderontvangerij van Sichem, alleen voor de verzendingen van de abdij van Averbode.

De beambten belast met de verkoop geven aan de koper de nodige inlichtingen en uitleg, op het moment van aankoop van de zegels.

De zendingen gefrankeerd met op voorhand gestempelde zegels, moeten afgegeven worden aan het loket van het kantoor waarvan de naam voorkomt in het stempel, ofwel aan een loket van een postkantoor, gelegen in dezelfde agglomeratie als het eerste.

Die zendingen die gevonden zijn in de bussen moeten  terug overgemaakt worden aan de verzender, wanneer hij gekend is; in het tegenovergestelde geval, houdt men geen rekening met de waarde van de aangebrachte afgestempelde zegels en worden de zendingen dienovereenkomstig getaxeerd.

De op voorhand gestempelde zegels, aangebracht op dagbladen of drukwerken die naar de verzenders worden teruggezonden, worden opnieuw vernietigd, door het terugzendingkantoor, door middel van het stempel   ×   Rebut Ø.

De wijzigingen aan de Algemene Onderrichtingen ingevolge het Besluit hierbij afgedrukt zullen later aangekondigd worden.

                                                                                                                     De Algemene Bestuurder,

                                                                                                                                            STERPIN

Nergens in deze tekst is een verwijzing te vinden naar het gebruik van deze préo’s in internationale dienst zodat men er van uit kon gaan dat ze ook voor poststukken naar het buitenland mochten gebruikt worden.  Op 24 december 1906 verscheen echter Dienstorder n° 161 waarin volgende paragraaf voorkomt :

  image004

Vrij vertaald :

Ik herinner er eveneens aan dat de op voorhand gestempelde postzegels slechts mogen gebruikt worden voor het frankeren van dagbladen en drukwerk met BINNENLANDSE BESTEMMING.

Het oorspronkelijk dienstorder, waarin dit verbod werd ingesteld, werd tot op heden niet teruggevonden. In principe moesten dus drukwerken of nieuwsbladen die gefrankeerd waren met préo’s, ofwel teruggezonden worden aan de afzender indien deze bekend was, ofwel met strafport belast worden, te betalen door de bestemmeling. Er zijn nochtans stukken bekend die niet volgens deze instructies behandeld werden :

 image006

Drukwerk in open omslag : Antwerpen - Berlin (Allemagne)

Handstempel ANVERS/01 (OCVB HV339B en HV376B)

Stempel bij vertrek : ANVERS (STATION 12 OCTO 01)

(Verzameling M. Römer)

 

Tarief drukwerk naar Duitsland : vanaf 01.01.1899 tot 01.10.1907 : 0.05 fr.

Het stuk moest teruggezonden worden (de afzender was bekend) of met strafport belast als zijnde niet gefrankeerd.

Berekening strafport : 2 x ontbrekend port = 0.10 fr = 10 internationale goudcentimes = 8 Pfennige; afgerond : 10 Pfennige. 

Er is geen enkele aanduiding die er op wijst dat het strafport werd geïnd te Berlijn.

 image008

Grote kruisband : Bruxelles - Utrecht  (Nederland)

Handstempel BRUXELLES/02 (OCVB HV449B)

Stempel bij aankomst : UTRECHT 28 SEP 02

(Verzameling M. Römer)

Tarief drukwerk onder band naar Nederland : vanaf 01.01.1892 : tot 15 gram : 0.02 fr.

Het stuk moest teruggezonden worden (de afzender was bekend) of met strafport belast als zijnde niet gefrankeerd.

Berekening strafport : 2 x ontbrekend port = 0.04 fr = 4 internationale goudcentimes = 2 Ned. Centen.

Er is geen enkele aanduiding die er op wijst dat het strafport werd geïnd te Utrecht.

De postbeambten blijken hardleers te zijn want in Dienstorder n° 107 van 3 november 1909 worden ze er weer op gewezen dat de voorafgestempelde postzegels slechts mogen worden gebruikt voor het frankeren van dagbladen en drukwerk met binnenlandse bestemming :

 image010

 Vrij vertaald :
 

Ik herinner er eveneens aan dat de op voorhand gestempelde postzegels slechts mogen gebruikt worden voor het frankeren van dagbladen en drukwerk met BINNENLANDSE BESTEMMING.

 En nogmaals op 29 december 1913 worden met Dienstorder n° 173 de postbedienden op het verbod gewezen :

  image012

Ondanks deze herhaalde terecht wijzigingen blijkt dat er nog steeds préo-stukken naar het buitenland gezonden werden zonder dat ze werden teruggezonden naar de afzenders of van strafport werden voorzien :

  image014

Drukwerk in open omslag : Bruxelles - Amsterdam (Nederland)

Typostempel BRUXELLES/22/BRUSSEL (OCVB V60)

Postbodestempeltje “17” bij aankomst

(Verzameling M. Römer)

Met Dienstorder n° 10 van 11 februari 1928 werd toestemming verleend voorafgestempelde zegels te gebruiken voor het frankeren van drukwerk of nieuwsbladen naar het toenmalige Belgisch Congo.Tot op heden heb ik echter nog geen dergelijk stuk gevonden.

(Lees trouwens ook eens § 7 van het Dienstbevel !!!)

image016 

Met Nota nr. 5126 van 23 februari 1929 werd toestemming verleend vanaf 1 maart eerstkomende voorafgestempelde zegels te gebruiken voor het frankeren van drukwerken en nieuwsbladen in het postverkeer met het Groothertogdom Luxemburg :

  image018

Onderstaande briefkaart is duidelijk verzonden door een filatelist. Ze werd op 26 december 1931 verzonden vanuit België naar den Haag in Nederland (handgeschreven datum op de achterzijde). 
Het tarief voor briefkaarten naar Nederland bedroeg 1 frank. De afzender heeft dit bedrag samengesteld met 20 voorafgestempelde zegels van 5 centiemen.  

 image020

Briefkaart naar den Haag (Nederland)

Typostempel BELGIQUE/1931/BELGIÊ (OCVB V247)

 (Verzameling M. Römer)

Op de achterzijde van de kaart staat nog deze merkwaardige zin :

Op deze kaart “dagblad-zegels” welke nu korten tijd ook voor gewone frankering gelden.

We weten nu dat deze bewering niet correct is. In feite ging de afzender twee maal in de fout :

-     het gebruik van préo’s in het internationaal verkeer was verboden;

-     préo’s mochten in die periode uitsluitend gebruikt worden voor zendingen drukwerk of nieuwsbladen van minstens 1.000 stuks.

Een postbeambte (?) heeft met de hand de letter T (taks) geschreven naast de zegels en het cijfer O (ongeldig).  Het is niet duidelijk of de kaart werkelijk verzonden werd en zo ja, of het strafport in Nederland geïnd werd.

Blijkbaar hielden de postbeambten zich nog altijd niet stipt aan de instructies want met nota n° 5675 van 29 december 1931 werd opnieuw herinnerd aan het verbod van het gebruik van préo’s in internationaal verkeer, met uitzondering van het Groothertog Luxemburg en Belgisch Congo :

 image022

Met Dienstorder nr. 40 van 1 oktober 1946 mogen uiteindelijk de préo’s gebruikt worden in het postverkeer met alle landen.  Als uitdrukkelijke voorwaarde wordt gesteld dat op de omslag de plaats van herkomst duidelijk vermeld wordt.   

image024 

Enkele voorbeelden uit de beginperiode die volledig aan de instructies voldoen :

1. Omslag rond een nieuwsblad (PERIODIQUE), verzonden van België naar Parijs in Frankrijk.

Tarief : vanaf 15.12.1948 tot 01.10.1957 : 0.40 frank.

 image026

Omslag rond tijdschrift naar Parijs (Frankrijk)

Typostempel I-I-49/31-XII-49  (OBP 802)

 (Verzameling M. Römer)

2. Nieuwsblad (Périodique), verzonden van België naar vermoedelijk een werknemer van de Compagnie du Canal de Suez, Port Saïd in Egypte.

Port Saïd doorstreept en handgeschreven : Amalia Transit

Tarief : vanaf 15.12.1948 tot 01.10.1957 : 0.40 frank.

image028
 

Tijdschrift verzonden van België naar Port Saïd (Egypte)

Typostempel I-VII-51/30-VI-52 (OCVB V618)

 (Verzameling M. Römer)

3. Nieuwsblad (Périodique), verzonden van België naar Vicksburg, Miss. U.S.A.

Stempel bij aankomst : VICKSBURG  AUG 27 1956  2.30PM  MISS.

Tarief : vanaf 15.12.1948 tot 01.10.1957 : 0.40 frank.

De omslag werd vermoedelijk beschadigd bij het machinaal afstempelen in de U.S.A.

 image030

Tijdschrift naar Vicksburg, Mississippi (U.S.A.)

Typostempel 1956/1957 (OCVB V662)

 (Verzameling M. Römer)

Niet alle postbedienden in de landen van bestemming wisten wat ze met het “onafgestempelde” Belgisch zegeltje moesten doen en stempelden het nogmaals af met een “stom” of “blind” stempel :

1. Nederland gebruikte men soms een stempel “POSTERIJEN” zonder datum :

 image031

Kruisbandje verzonden van België naar Velsen (Nederland)

Typostempel I-VII-52/30-VI-53 (OCVB V627)

 (Verzameling M. Römer)

image033 

Typostempel 1956/1957 (OCVB V660)

 (Verzameling M. Römer)

2. In Duitsland werd soms het stempel “Nachträglich entwertet” gebruikt (vrij vertaald: “naderhand ontwaard”) :

 image035

 Drukwerk naar een onleesbare plaats in Bodensee (Duitsland)

Typostempel 1958/1959 (OCVB V685)

 (Verzameling M. Römer)

  image037

Typostempel 1954/1955 (OCVB V650)

 (Verzameling M. Römer)

 3. In Zwitserland werd soms een “balkenstempel” gebruikt om de préo’s nogmaals te ontwaarden :

 image039

Kruisbandje rond een tijdschrift verzonden naar Zürich (Zwitserland)

Typostempel 1961/1962 (OCVB V720)

 (Verzameling M. Römer)

Wie bezit nog leuke documenten die verzonden zijn in internationale dienst, liefst met bewijzen van postale verzending ? Neem contact op met ons en we plaatsen ze graag in dit artikel met vermelding van de eigenaar.

www.bursaescorpartner.biz escort bursa